Geltoki historikoak

Toledoko Geltokia

Edición Impresa

HISTORIA DE LA ESTACIÓN DE TOLEDO

Portada de la edición impresa

Noviembre de 2005

En esta edición han participado Adif, a través de su Dirección de Patrimonio y Urbanismo y la  Dirección Ejecutiva de Estaciones de Viajeros.


1856garren urtean, Gobernuak Salamancako Markesari ematen dio Castillejo-Toledo linearen esleipena, Compañía del Ferrocarril Castillejo a Toledo sortuz. 1858an Compañía de los Ferrocarriles de Madrid-Zaragoza-Alicante-ren jabegoa izatera pasako da. Eraikuntza lanak 1857ko urrian hasi ziren, 1858an Isabel II erreginak inauguratu zituelarik.

Gaur egungo Toledoko geltokiak -1919an zerbitzua ematen hasi zenak- 1857an eraikitakoa ordezkatzen du, txikiagoa eta soila, Eusebio Page ingeniariaren lana.

1912an, Alfonso XIIIk, hiria bisitatzen ari zela, trenbidearen bertako agintariei aipatu zien lastima zela Toledo bezalako hiri batek bere arkitektura ondarearen mailako geltokirik ez izatea. Urte hartan bertan MZA-k lursail berriak erosteko kudeaketa abiatzen du eta 1917an, Narciso Clavería y Palacios Konpainiako arkitektoari agintzen dio geltoki berriaren proiektua.

 

Toledo vista general

Narciso Clavería-k bere diseinuaren bitartez bidaiari-eraikinaren izaeraren bi muturrak -XIX.mendea ezkeroztik ingeniari eta arkitektoen arteko etengabeko hika-mika pizten zutenak- uztartzea lortzen du: funtzionaltasuna eta estetika. Garaiko joera historizistaren ordezkaria izanik, arkitektura neomudejar ederra ulertzen du, xehetasun kromatiko zein materialez betea egonagatik ere, funtzionala eta modernoa izaten jarraitzen duena. Eraikinak erdian nabea eta bi alboetan hegal bajuagoak ditu, horietako baten muturrean erloju-dorrea altxatzen delarik; ordurarte Eliza eta Udaletxeei soilik zegokien arkitektura elementu hau, eraikin hauek hirietan lortu zuten ospe eta garrantziaren sinboloa.

 

Anden lado Madrid
Entrada al anden

Lanen zuzendaritza eta zaintza bide-ingeniari eta konpainiako zuzendari-laguntzaile zen Ramón Peironcely Jaunaren ardurapean izan ziren. Eraikuntza M. Hourdillée frantsesak hartu zuen bere gain, kostuak miloi pezeta gainditu zuelarik.

Artesonatuak, igeltsu-lanak eta oinzerrendak Angel Pedraza zeramikagile toledarraren lana dira, eta Julio Pascual Martínez burdinlan-maisuak zizelkatu zituen sarrailak, argiontziak eta aplikeak.

Multzoa, arrandegi moila, gernutoki, nabe eta elektrizitate eraldatzailearen gisako eraikin txikiagoekin osatzen zen; eraikin nagusiko lan bilduma, gingil-anitzeko eta elkar-gurutzatutako ferra itxurako arkuek, adreiluzko frisoek, almena mailakatuek, zurezko burdin-soinekoek, lauzatzeek eta xaretek osatutakoa.

Eboluzio handi gisa, 2005eko azaroaren 15ean Madril eta Toledo arteko Abiadura Handiko linea zabaldu zen. Modu honetan, Madriekin lotzen da epe laburrean - 30 minutu inguru tarteko geldialdirik gabe - puntako ordutan buxadurak izan ohi dituen trafiko handiko errepidea saihesten delarik. Gauzak horrela, Toledo hiriko sarbideak hobetzen dira denbora aurreztuz eta turistei zein toledoko biztanleei sarbidea erraztuz; izan ere ,azken hauetako askok Espainiako hiriburuan garatzen dute heuren lan iharduera eta hartara, Madril hiriburuarekiko hurbilago sentitzen dute heuren hiria. Honek - era berean - aurrezpen nabarmena eta biztanle hauen bizitza hobetzeaz gain,hiri inperial honen hazkunde ekonomikoaren onura dakar.

Linea honen inaugurazio ekitaldian José Luis Rodríguez Zapatero Gobernu-presidenteaz gain, honokoak izan ziren: Gaztela Mantxako presidentea den José María Barreda Jauna, Sustapen eta Defentsa Ministroak, Magdalena Álvarez Anderea eta José Bono Jauna, hurrenez hurren, Esperanza Aguirre Anderea Madrilgo Erkidegoko presidentea eta baita Toledoko alkate den José Manuel Molina Jauna ere.

 

Linea de alta velocidad  Madrid - Toledo

Gauzak horrela, Espainian Abiadura Handiko Hirugarren linea dena -Madril-Sevilla eta Madril-Zaragoza-Lleida lineen atzetik- jaiotzen ikusten du Toledok.