Adif - Abrimos caminos

UNIÓN EUROPEA

O Eixe Ourense-Santiago forma parte do denominado Corredor Ferroviario Norte-Noroeste, que permitirá a conexión do Noroeste co Centro e o Norte peninsular a través do Eixe Madrid-Segovia-Valladolid.

Conecta en Santiago co Eixe Atlántico (Ferrol-A Coruña-Santiago-Pontevedra-Vigo-Fronteira Portuguesa), tamén en construción. A finalización dos traballos de mellora integral e electrificación no tramo do Eixe Atlántico entre Santiago e A Coruña, cunha lonxitude de 62 km, fixo posible a entrada en servizo, o 10 de decembro de 2011, dunha nova conexión de alta velocidade entre Ourense e A Coruña, de 150 km de lonxitude, cun adianto dos prazos previstos inicialmente, que fixaban a súa posta en servizo para 2012.

Serán os primeiros tramos que entren en servizo da futura liña de alta velocidade que unirá Galicia coa meseta. 

O investimento total estimado das obras do tramo Ourense-Santiago (plataforma, vía e instalacións) ascende a 2.547 millóns de euros. Engadindo os investimentos do tramo entre Santiago e A Coruña, o Goberno de España destinou máis de 3.300 millóns á construción da primeira liña de alta velocidade de Galicia, entre Ourense, Santiago e A Coruña.

O trazado de 87.5 km deseñouse segundo os máis altos parámetros definidos para a alta velocidade con dobre vía electrificada de ancho internacional UIC (1.435 mm). Con todo, nunha primeira etapa, optouse por instalar vía de ancho ibérico (1.668 mm) con travesa polivalente, para evitar que o Eixe quede illado ata a posta en servizo da liña completa de alta velocidade Madrid – Galicia, prevista para arredor de finais de 2015. Con esta solución non resulta necesario construír novos cambiadores de ancho, nin instalación de terceiro carril na liña Santiago – A Coruña, conseguíndose un importante aforro económico tanto en investimentos como en custe de explotación.

A nova liña incorporará os máis avanzados sistemas de sinalización e seguridade ferroviaria.

Trátase dunha liña de gran complexidade construtiva pola accidentada orografía que atravesa.  Para salvala foi necesaria a construción de 31 túneles, que suman 29,3 km baixo terra, e 38 viadutos, que totalizan 20,4 km de lonxitude. Máis do 57% de todo o percorrido discorre en túnel ou en viaduto.

Mapa comparativo

Túneles

Nesta zona do trazado atópanse os túneles de maior lonxitude, entre os que destaca, por ser o máis longo do Eixe Ourense- Santiago o túnel de Burata con 4.068 m. de lonxitude. Este túnel conta, ademais, cunha galería paralela, de sección inferior e conectada ao túnel principal cada 250 metros, pola que poden acceder vehículos tanto para operacións de mantemento como de emerxencia.

Outros túneles significativos son: o túnel de Outeiro (2866 m.), Piteira (2.135 m.), San Fiz (2.135 m.), Mundín (1.112 m.) e Barro (1.494 m.).

Viadutos

No Tramo Lalín-Santiago encontramos varios viadutos singulares, entre os que cabería destacar pola súa tipoloxía o viaduto Rego das Lamas (287 m.) co seu arco superior atirantado no cruce coa autopista AP-53.

O viaduto sobre o río Deza (1.175 m.) e o viaduto de O Eixo (1.224,4 m.) teñen arcos centrais que foron construídos polo procedemento de abatemento dos semiarcos, cunha altura de 96 e 84 m. respectivamente.

O viaduto do río Sáramo (1.465 m.) é o de maior lonxitude de toda a liña.

Túneles

No Tramo Lalín-Santiago executáronse un total de 19 túneles.

Os túneles de maior lonxitude son o túnel de Carboeiro (1.420 m.), Vilar do Xesta (1.215 m.), Marrozos ( 1.158 m.) , Vila de Cruces (890 m.), O Curro (840 m.), Agro (820 m.) e o túnel de A Pena (810 m.).

Estación de Ourense

As obras de adaptación para a chegada da alta velocidade á estación de Ourense consisten na reforma e mellora das marquesiñas, plataformas, edificios de viaxeiros e aparcamento.

No edificio de viaxeiros construirase unha sala de espera independente e remodelarase a zona de venda de billetes para permitir unha mellora na fluidez do tránsito de viaxeiros na estación.

Por outra parte, xa se licitou a redacción dos proxectos básico e de construción da nova estación intermodal, na que se inclúen novos edificios para o posto de mando e oficinas, a prolongación da rúa Xesús Pousa Rodríguez e o proxecto básico de praza de cobertura de vías entre a nova estación intermodal e a avenida de Santiago.

Adif destina parte do orzamento de construción das liñas de alta velocidade a garantir a súa integración ambiental, asegurando o cumprimento das Declaracións de Impacto Ambiental (DIA) e realizando melloras na contorna de forma voluntaria.

Nalgúns puntos da LAV Ourense-Santiago, as actuacións ambientais supuxeron ata o 33% do orzamento, concretamente no Subtramo Lalín (Anzo)-Lalín (Baxán). 

Entre as medidas tomadas destacan a protección do ecosistema dos ríos, a flora e a fauna do espazo polo que discorre o corredor ferroviario, así como minimizar o impacto paisaxístico, sonoro e visual.

Deste xeito, contémplase a plantación de preto de 160.000 árbores, así como 2,9 millóns de metros cadrados de hidrosementeira e 647.000 m² de sementeira. A protección contra o ruído lograrase mediante a colocación de 13.165 m² de pantalla acústica e 640 m lineais de pantallas arbóreas. Así mesmo, habilitáronse máis de 20 pasos de fauna a distinto nivel, así como 134 mecanismos de escape para a fauna que puidese penetrar no cerramento da plataforma.

Por outra parte, Adif traballou en estreita colaboración coa Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia para garantir a conservación do patrimonio arqueolóxico afectado pola construción da LAV. Con esta fin leváronse a cabo sondaxes e seguimentos arqueolóxicos, protección e catalogación de novos elementos, intervencións e escavacións arqueolóxicas.

Ao longo do trazado foi preciso ter en conta a existencia de elementos de recoñecido valor cultural como o hórreo de Carboeiro, o muíño de Reguengo ou o xacemento Castriño de Bendoiro. Ademais, trasladouse e púxose en valor o “Cruceiro de Pazos” e escavouse e púxose en valor a “Mámoa de Cousa Nova”.

Do mesmo xeito, no deseño de determinadas estruturas tívose en conta a presenza de elementos catalogados como patrimonio cultural, tal e como se fixo no viaduto sobre o río Portos, pola súa proximidade con “Ponte Ceballos”, ou o hórreo inventariado nas proximidades do viaduto do Sáramo.

Os PIAC ofrecen información aos cidadáns actualizada sobre o estado das obras dispoñendo dunha atención personalizada sobre os aspectos concretos dos diferentes proxectos e tramitando todas as consultas relativas aos procesos construtivos, á afectación da mobilidade ou outros aspectos. Ademais recóllense todas as reclamacións e solicitudes que os cidadáns formalizan no PIAC.

Nos PIAC tamén se ofrece información audiovisual e folletos con información sobre as características principais da LAV, actuacións ambientais, estruturas máis destacadas e principais beneficios.

PIAC de Santiago de Compostela